DE KRIMP – biedt kansen!

Cijfers CBS

 

Het CBS heeft een nieuw rapport gepubliceerd over de bevolkingsgroei in Nederland. De uitkomsten zijn niet spannend, wel interessant! Lees het rapport hier

Nederland vergrijst. In 2025 is 22% van de bevolking 65 jaar of ouder. Nu is dat nog ‘maar’ 16%. Jongeren trekken naar de grote steden en ouderen blijven achter.

In het noorden is de krimp een spookterm wat als rode draad loopt door vrijwel elk onderwijsbeleid. “Hoe moet worden omgegaan met de dalende leerling aantallen”.  Daarbij horen dan vrijwel altijd, mooi gezegd, impopulaire maatregelen: klassen vergroten, scholen sluiten, lopende contracten herzien, zzp-ers inschakelen en ga zo maar door. Laatst las ik zelfs een artikel over onrendabele vierkante meters (leegstaande lokalen). Ondertussen blijft men angstvallig vasthouden aan de verzuiling en worden er nieuwe gebouwen geplaatst op meer ‘vruchtbare’  wijken waar uiteindelijk twee identiteiten onder een dak komen. Dat lost dus het probleem KRIMP niet op. Sterker nog, ik denk dat dit de leefbaarheid in de buitengebieden misschien juist nog minder maakt omdat de lege schoolgebouwen verdwijnen. Maar dat is een andere discussie.

In dit rapport staan interessante feiten. Waarom zou je bijvoorbeeld als school proberen zoveel mogelijk kleuters te krijgen, als het een keihard feit is dat de regio leegloopt? Is dat niet trekken aan een dood paard? Uiteraard, ik ben er van overtuigd dat je als school moet blijven profileren, zoals met www.hetschoolvoorbeeld.nl . Je moet in beeld blijven, en dat kan perfect door het gebruik van social media. Ook ouderbetrokkenheid blijft essentieel, of beter: dit wordt een randvoorwaarde om überhaupt te overleven. Maar moet je nu focussen op groei of juist behoud? Ik denk zeker dat het ook zo interessant wordt om meer te kijken naar de ouderen in onze samenleving, die 22% in 2025. Die blijven op hun plek in de regio maar niet achter de geraniums omdat we steeds gezonder oud worden. Dat zal een groei geven van vraag naar diensten, zoals bibliotheken, sociale plekken, ouderen activiteiten. En dan denk ik even aan de term ‘onrendabele vierkante meters’. Dat biedt toch kansen?

Over krimp gesproken – het Kennisnetwerk Krimp Noord-Nederland biedt veel interessante informatie en gaat uit van kansen voor iedereen.

Ik vind het interessant.

 

 

 

 

Een interessant initiatief is het Kennisnetwerk Krimp Noord-Nederland

 

The Flipped Classroom

Uit onderzoek blijkt maar weer dat ‘ontdekkend onderwijs’ het meeste leerrendement biedt, als het gaat om het inzetten van ICT-middelen.

Ondertussen zie je wereldwijd de trend ontstaan rond ‘flipped classroom’ – waarbij de uitvoerende rol van de leerkracht verandert van ‘doceren’ naar ‘coachen’. Eigenlijk is dat geen nieuws en al helemaal geen nieuwe ontwikkeling. Veel leerkrachten werken al jaren voor een deel op deze wijze. Omdat ze bijvoorbeeld 3 groepen tegelijkertijd moeten draaien (krimp), omdat er veel zorgleerlingen in de groep zitten (passend onderwijs), omdat de groepen veel groter worden (budget) of omdat het een kenmerk is van het onderwijstype.

Of de coachende rol uit nood geboren is, of juist past bij de onderwijsvisie van de school: het is altijd behelpen geweest. Iedereen vond zijn eigen systeem uit en elke leerkracht had vaak zijn/haar eigen manier van werken hierin gevonden.

Door de komst van de tablet, social media, breedband / glasvezel, educatieve content, MOOC’s, digitale toetsen en de huidige samenleving kan het organiseren van een flipped classroom in de klas wel een stuk eenvoudiger worden. Het betekent alleen ook dat de huidige, en de nieuwe generatie, leerkrachten de digitale didactiek onder de knie moeten hebben. Dus weg dat oude DA-formulier, op naar het DDA-formulier!

Saillant detail: uit hetzelfde onderzoek van Kennisnet blijkt dat we in onderwijsland weinig investeren in professionalisering…. en ijzersterk zijn in het maken van protocollen!

 

School vd toekomst

Type in Google ‘Klas van de toekomst’  of ‘school van de toekomst’ en je krijgt een waslijst aan resultaten.

Wat mij opvalt is dat de kreet ‘klas van de toekomst’ vaak geassocieerd wordt met het beeld van een schoolklas vol met innovatieve hardware: touchtables, tablets, stemsystemen en moderne software. En dit beeld moet dan steeds bijgesteld worden omdat de techniek niet stilstaat. Of er wordt gesproken over het gebouw en de inrichting. 

Veel minder hoor je mensen over het onderwijsinhoudelijke aspect. Uiteraard: de technologie en de inrichting zullen onlosmakelijk verbonden zijn met het onderwijs van de toekomst en moet er gepionierd (blijven) worden maar ik vind niet dat je een ‘klas of school van de toekomst’ bent als je geforceerd met allerlei nieuwe gadgets onderwijs gaat geven.

Ik denk dat je eerst moet nadenken hoe kinderen opgroeien over 10 jaar: welke samenleving hebben we dan? Dat moet het uitgangspunt zijn: vervolgens komt de koppeling naar het onderwijs, hoe leren ze, welke bronnen gebruiken ze en waar hebben ze behoefte aan. En dan komt de invulling: wat betekent dat didactisch, welke onderwijsleermiddelen passen daarbij en wat zou een ideale ruimte zijn.

Ik weet zeker dat zo’n toekomstvisie alleen nog maar op papier uitgewerkt kan worden. Al is het natuurlijk al wel geweldig om die toekomst met kleine bouwstenen die we al voor handen hebben vorm te geven!

 

 

 

“Kind beter af op grote school”

 

Dit bericht was de een van de uitkomsten uit het onderwijsverslag van de Inspectie van het Onderwijs. 

Ik kan daar enigszins wel inkomen: ik heb zelf ooit enkele maanden een groep 4,5,6 gedraaid met een frontaal jaarstof klassensysteem en dat was echt organiseren! (en overleven) Differentieer je ‘standaard’ op 3 niveaus, nu heb je al 3 leerjaren in 1 groep.

Toch ben ik er van overtuigd dat kleine scholen ook gewoon goed onderwijs kunnen geven (het sociaal emotionele aspect bij erg kleine scholen daargelaten).

Een mooi voorbeeld is deze school. Een kleine school met minder dan 50 leerlingen maar met zeer tevreden ouders en tevreden inspectie. Het ‘geheim’? Een duidelijke visie / missie wat zich als eerste vertaalt in het onderwijsprincipe wat men fier uitdraagt.  Daardoor krijgt elk kind de ruimte en uitdaging om zich maximaal te ontplooien, in een veilige omgeving. Uiteraard heb je ook een enthousiaste ploeg professionals nodig, wat de onderwijsinspectie gelukkig ook onderschrijft. Uiteraard zijn, naast een gedreven directeur, ouders ook belangrijke stakeholders. Ik geloof dat de hoge betrokkenheid vooral komt door het enthousiasme en het ondernemende wat de school uitstraalt. Het team weet waar het voor staat en wat het wil met de kinderen!

Een prachtig voorbeeld van een kleine bloeiende kenniseconomie. Dat wil je toch niet sluiten? Nu zal een ander onderwijssysteem niet voor elke kleine school de oplossing zijn, maar ik geloof dat de kwaliteit sowieso valt of staat met een duidelijke visie en missie.

Onderwijs is ondernemen: een goede ondernemer heeft ook een visie, wil het maximale uit zijn onderneming halen en zal kansen zien, grijpen, sturen en zorgen (met zijn personeel) dat zijn klanten centraal staan. Zo zal een kleine ondernemer zijn strategie anders moeten insteken dan een grote ondernemer. En kom je op een gegeven moment op het punt dat je niet genoeg personeel meer hebt om de kwaliteit te garanderen…..